Bảng ngày giờ tiết khí năm 2870
Tiết khí thực chất là 24 điểm đặc biệt trên quỹ đạo chuyển động của Trái Đất khi quay xung quanh mặt trời. Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ. Ngày bắt đầu một tiết khí là những ngày mặt trời ở các vị trí toạ độ nhất định.
Theo đó, trong một năm có 24 tiết khí theo lịch vạn niên. Đó là những ngày mà mặt trời nằm ở các kinh độ: 0°, 15°, 30°, 45°, 60°, 75°, 90°, 105°, 120°, 135°, 150°, 165°, 180°, 195°, 210°, 225°, 240°, 255°, 270°, 285°, 300°, 315°, 330°, 345° so với Trái Đất.

Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ
Có 2 yếu tố làm ảnh hưởng tới khoảng cách giữa các tiết khí cạnh nhau:
Vì vậy, khoảng cách giữa 2 tiết khí gần nhau sẽ dao động trong khoảng 14-16 ngày. Ta có thể quan sát kỹ hơn bảng ngày giờ tiết khí năm 2870 dưới đây:
STT | Tháng | Tiết khí | Kinh độ mặt trời | Ngày dương lịch | Ngày âm lịch |
---|---|---|---|---|---|
1 | 12 (Sửu) | Tiểu hàn | 285° | 05.01.2870 10:45 | 13.12.2869 |
2 | Đại hàn | 300° | 20.01.2870 04:21 | 28.12.2869 | |
3 | 1 (Dần) | Lập xuân | 315° | 03.02.2870 21:58 | 12.01.2870 |
4 | Vũ thuỷ | 330° | 18.02.2870 16:33 | 27.01.2870 | |
5 | 2 (Mão) | Kinh trập | 345° | 05.03.2870 12:37 | 13.02.2870 |
6 | Xuân phân | 0° | 20.03.2870 11:00 | 28.02.2870 | |
7 | 3 (Thìn) | Thanh minh | 15° | 04.04.2870 11:57 | 13.03.2870 |
8 | Cốc vũ | 30° | 19.04.2870 15:59 | 28.03.2870 | |
9 | 4 (Tỵ) | Lập Hạ | 45° | 04.05.2870 23:02 | 13.04.2870 |
10 | Tiểu mãn | 60° | 20.05.2870 09:10 | 29.04.2870 | |
11 | 5 (Ngọ) | Mang chủng | 75° | 04.06.2870 21:57 | 15.04N.2870 |
12 | Hạ chí | 90° | 20.06.2870 12:57 | 01.05.2870 | |
13 | 6 (Mùi) | Tiểu thử | 105° | 06.07.2870 05:27 | 17.05.2870 |
14 | Đại thử | 120° | 21.07.2870 22:39 | 02.06.2870 | |
15 | 7 (Thân) | Lập thu | 135° | 06.08.2870 15:47 | 18.06.2870 |
16 | Xử thử | 150° | 22.08.2870 07:52 | 05.07.2870 | |
17 | 8 (Dậu) | Bạch lộ | 165° | 06.09.2870 22:22 | 20.07.2870 |
18 | Thu phân | 180° | 22.09.2870 10:21 | 07.08.2870 | |
19 | 9 (Tuất) | Hàn lộ | 195° | 07.10.2870 19:43 | 22.08.2870 |
20 | Sương giáng | 210° | 23.10.2870 01:50 | 08.09.2870 | |
21 | 10 (Hợi) | Lập đông | 225° | 07.11.2870 05:03 | 23.09.2870 |
22 | Tiểu tuyết | 240° | 22.11.2870 05:09 | 09.10.2870 | |
23 | 11 (Tý) | Đại tuyết | 255° | 07.12.2870 02:53 | 24.10.2870 |
24 | Đông chí | 270° | 21.12.2870 22:24 | 08.11.2870 |
Ngày và thời điểm của các tiêt khí trong năm 2870
Ví dụ: ngày Lập Xuân là ngày 4 hoặc mùng 5 tháng 2 dương lịch. Khi đó, mặt trời nằm ở vị trí 315 độ trên mặt phẳng không gian của trái đất mà ta quan sát được. Sau ngày Lập Xuân, kéo dài đến ngày 19 hoặc 20 tháng 2. Khi ấy mặt trời đã chuyển sang vị trí 330 độ, có nghĩa là đã kết thúc tiết Lập Xuân bắt đầu bước vào tiết Vũ Thuỷ.
Có một điều thú vị rằng, hầu hết học giả tại Việt Nam đều cho rằng “tiết” và “khí” là 2 phần riêng biệt. Chúng luôn phiên đan xen lẫn nhau, cứ một “tiết” (trung khí) là lại tới một “khí” (tiết khí), bắt đầu từ tiết lập xuân. Tuy nhiên, để cho dễ hiểu và ứng dụng thì ngày nay chúng ta vẫn thường gọi chung là tiết khí, hoặc ngắn gọn là tiết.