Bảng ngày giờ các tiết khí năm 365

Bảng ngày giờ tiết khí năm 365

Tiết khí thực chất là 24 điểm đặc biệt trên quỹ đạo chuyển động của Trái Đất khi quay xung quanh mặt trời. Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ. Ngày bắt đầu một tiết khí là những ngày mặt trời ở các vị trí toạ độ nhất định.

Theo đó, trong một năm có 24 tiết khí theo lịch vạn niên. Đó là những ngày mà mặt trời nằm ở các kinh độ: 0°, 15°, 30°, 45°, 60°, 75°, 90°, 105°, 120°, 135°, 150°, 165°, 180°, 195°, 210°, 225°, 240°, 255°, 270°, 285°, 300°, 315°, 330°, 345° so với Trái Đất.

24 tiết khí

Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ

Có 2 yếu tố làm ảnh hưởng tới khoảng cách giữa các tiết khí cạnh nhau:

Vì vậy, khoảng cách giữa 2 tiết khí gần nhau sẽ dao động trong khoảng 14-16 ngày. Ta có thể quan sát kỹ hơn bảng ngày giờ tiết khí năm 365 dưới đây:

STT Tháng Tiết khí Kinh độ mặt trời Ngày dương lịch Ngày âm lịch
1 12 (Sửu) Tiểu hàn 285° 04.01.365 06:24 26.11.364
2 Đại hàn 300° 19.01.365 01:36 11.12.364
3 1 (Dần) Lập xuân 315° 02.02.365 23:12 25.12.364
4 Vũ thuỷ 330° 17.02.365 23:27 11.01.365
5 2 (Mão) Kinh trập 345° 05.03.365 02:59 27.01.365
6 Xuân phân 20.03.365 09:40 12.02.365
7 3 (Thìn) Thanh minh 15° 04.04.365 19:42 27.02.365
8 Cốc vũ 30° 20.04.365 08:34 13.03.365
9 4 (Tỵ) Lập Hạ 45° 05.05.365 23:54 28.03.365
10 Tiểu mãn 60° 21.05.365 16:54 15.04.365
11 5 (Ngọ) Mang chủng 75° 06.06.365 10:48 01.05.365
12 Hạ chí 90° 22.06.365 04:43 17.05.365
13 6 (Mùi) Tiểu thử 105° 07.07.365 21:40 03.06.365
14 Đại thử 120° 23.07.365 13:00 19.06.365
15 7 (Thân) Lập thu 135° 08.08.365 01:48 05.07.365
16 Xử thử 150° 23.08.365 11:50 20.07.365
17 8 (Dậu) Bạch lộ 165° 07.09.365 18:29 06.08.365
18 Thu phân 180° 22.09.365 22:00 21.08.365
19 9 (Tuất) Hàn lộ 195° 07.10.365 22:13 07.09.365
20 Sương giáng 210° 22.10.365 19:49 22.09.365
21 10 (Hợi) Lập đông 225° 06.11.365 15:00 07.10.365
22 Tiểu tuyết 240° 21.11.365 08:46 22.10.365
23 11 (Tý) Đại tuyết 255° 06.12.365 01:33 08.11.365
24 Đông chí 270° 20.12.365 18:29 22.11.365

Ngày và thời điểm của các tiêt khí trong năm 365

Ví dụ: ngày Lập Xuân là ngày 4 hoặc mùng 5 tháng 2 dương lịch. Khi đó, mặt trời nằm ở vị trí 315 độ trên mặt phẳng không gian của trái đất mà ta quan sát được. Sau ngày Lập Xuân, kéo dài đến ngày 19 hoặc 20 tháng 2. Khi ấy mặt trời đã chuyển sang vị trí 330 độ, có nghĩa là đã kết thúc tiết Lập Xuân bắt đầu bước vào tiết Vũ Thuỷ.

Có một điều thú vị rằng, hầu hết học giả tại Việt Nam đều cho rằng “tiết” và “khí” là 2 phần riêng biệt. Chúng luôn phiên đan xen lẫn nhau, cứ một “tiết” (trung khí) là lại tới một “khí” (tiết khí), bắt đầu từ tiết lập xuân. Tuy nhiên, để cho dễ hiểu và ứng dụng thì ngày nay chúng ta vẫn thường gọi chung là tiết khí, hoặc ngắn gọn là tiết.