Bảng ngày giờ các tiết khí năm 601

Bảng ngày giờ tiết khí năm 601

Tiết khí thực chất là 24 điểm đặc biệt trên quỹ đạo chuyển động của Trái Đất khi quay xung quanh mặt trời. Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ. Ngày bắt đầu một tiết khí là những ngày mặt trời ở các vị trí toạ độ nhất định.

Theo đó, trong một năm có 24 tiết khí theo lịch vạn niên. Đó là những ngày mà mặt trời nằm ở các kinh độ: 0°, 15°, 30°, 45°, 60°, 75°, 90°, 105°, 120°, 135°, 150°, 165°, 180°, 195°, 210°, 225°, 240°, 255°, 270°, 285°, 300°, 315°, 330°, 345° so với Trái Đất.

24 tiết khí

Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ

Có 2 yếu tố làm ảnh hưởng tới khoảng cách giữa các tiết khí cạnh nhau:

Vì vậy, khoảng cách giữa 2 tiết khí gần nhau sẽ dao động trong khoảng 14-16 ngày. Ta có thể quan sát kỹ hơn bảng ngày giờ tiết khí năm 601 dưới đây:

STT Tháng Tiết khí Kinh độ mặt trời Ngày dương lịch Ngày âm lịch
1 12 (Sửu) Tiểu hàn 285° 02.01.601 14:10 23.11.600
2 Đại hàn 300° 17.01.601 08:54 08.12.600
3 1 (Dần) Lập xuân 315° 01.02.601 05:53 23.12.600
4 Vũ thuỷ 330° 16.02.601 05:20 08.01.601
5 2 (Mão) Kinh trập 345° 03.03.601 08:01 23.01.601
6 Xuân phân 18.03.601 13:47 09.02.601
7 3 (Thìn) Thanh minh 15° 02.04.601 22:58 24.02.601
8 Cốc vũ 30° 18.04.601 11:00 10.03.601
9 4 (Tỵ) Lập Hạ 45° 04.05.601 01:45 26.03.601
10 Tiểu mãn 60° 19.05.601 18:16 12.04.601
11 5 (Ngọ) Mang chủng 75° 04.06.601 12:01 28.04.601
12 Hạ chí 90° 20.06.601 05:57 15.05.601
13 6 (Mùi) Tiểu thử 105° 05.07.601 23:16 01.06.601
14 Đại thử 120° 21.07.601 15:04 17.06.601
15 7 (Thân) Lập thu 135° 06.08.601 04:38 03.07.601
16 Xử thử 150° 21.08.601 15:26 18.07.601
17 8 (Dậu) Bạch lộ 165° 05.09.601 23:01 04.08.601
18 Thu phân 180° 21.09.601 03:24 20.08.601
19 9 (Tuất) Hàn lộ 195° 06.10.601 04:29 05.09.601
20 Sương giáng 210° 21.10.601 02:48 20.09.601
21 10 (Hợi) Lập đông 225° 04.11.601 22:35 04.10.601
22 Tiểu tuyết 240° 19.11.601 16:43 19.10.601
23 11 (Tý) Đại tuyết 255° 04.12.601 09:43 05.11.601
24 Đông chí 270° 19.12.601 02:36 20.11.601

Ngày và thời điểm của các tiêt khí trong năm 601

Ví dụ: ngày Lập Xuân là ngày 4 hoặc mùng 5 tháng 2 dương lịch. Khi đó, mặt trời nằm ở vị trí 315 độ trên mặt phẳng không gian của trái đất mà ta quan sát được. Sau ngày Lập Xuân, kéo dài đến ngày 19 hoặc 20 tháng 2. Khi ấy mặt trời đã chuyển sang vị trí 330 độ, có nghĩa là đã kết thúc tiết Lập Xuân bắt đầu bước vào tiết Vũ Thuỷ.

Có một điều thú vị rằng, hầu hết học giả tại Việt Nam đều cho rằng “tiết” và “khí” là 2 phần riêng biệt. Chúng luôn phiên đan xen lẫn nhau, cứ một “tiết” (trung khí) là lại tới một “khí” (tiết khí), bắt đầu từ tiết lập xuân. Tuy nhiên, để cho dễ hiểu và ứng dụng thì ngày nay chúng ta vẫn thường gọi chung là tiết khí, hoặc ngắn gọn là tiết.