Bảng ngày giờ các tiết khí năm 1765

Bảng ngày giờ tiết khí năm 1765

Tiết khí thực chất là 24 điểm đặc biệt trên quỹ đạo chuyển động của Trái Đất khi quay xung quanh mặt trời. Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ. Ngày bắt đầu một tiết khí là những ngày mặt trời ở các vị trí toạ độ nhất định.

Theo đó, trong một năm có 24 tiết khí theo lịch vạn niên. Đó là những ngày mà mặt trời nằm ở các kinh độ: 0°, 15°, 30°, 45°, 60°, 75°, 90°, 105°, 120°, 135°, 150°, 165°, 180°, 195°, 210°, 225°, 240°, 255°, 270°, 285°, 300°, 315°, 330°, 345° so với Trái Đất.

24 tiết khí

Khi ta chia mặt phẳng thành 360 độ thì tương ứng mỗi một tiết khí cách nhau 15 độ

Có 2 yếu tố làm ảnh hưởng tới khoảng cách giữa các tiết khí cạnh nhau:

Vì vậy, khoảng cách giữa 2 tiết khí gần nhau sẽ dao động trong khoảng 14-16 ngày. Ta có thể quan sát kỹ hơn bảng ngày giờ tiết khí năm 1765 dưới đây:

STT Tháng Tiết khí Kinh độ mặt trời Ngày dương lịch Ngày âm lịch
1 12 (Sửu) Tiểu hàn 285° 05.01.1765 06:34 14.12.1764
2 Đại hàn 300° 20.01.1765 00:04 29.12.1764
3 1 (Dần) Lập xuân 315° 03.02.1765 18:35 14.01.1765
4 Vũ thuỷ 330° 18.02.1765 15:00 29.01.1765
5 2 (Mão) Kinh trập 345° 05.03.1765 13:46 14.02.1765
6 Xuân phân 20.03.1765 15:28 29.02.1765
7 3 (Thìn) Thanh minh 15° 04.04.1765 20:15 15.02N.1765
8 Cốc vũ 30° 20.04.1765 04:16 01.03.1765
9 4 (Tỵ) Lập Hạ 45° 05.05.1765 15:18 16.03.1765
10 Tiểu mãn 60° 21.05.1765 04:58 02.04.1765
11 5 (Ngọ) Mang chủng 75° 05.06.1765 20:46 17.04.1765
12 Hạ chí 90° 21.06.1765 13:50 04.05.1765
13 6 (Mùi) Tiểu thử 105° 07.07.1765 07:32 20.05.1765
14 Đại thử 120° 23.07.1765 00:44 06.06.1765
15 7 (Thân) Lập thu 135° 07.08.1765 16:52 21.06.1765
16 Xử thử 150° 23.08.1765 06:54 08.07.1765
17 8 (Dậu) Bạch lộ 165° 07.09.1765 18:32 23.07.1765
18 Thu phân 180° 23.09.1765 03:01 09.08.1765
19 9 (Tuất) Hàn lộ 195° 08.10.1765 08:29 24.08.1765
20 Sương giáng 210° 23.10.1765 10:38 10.09.1765
21 10 (Hợi) Lập đông 225° 07.11.1765 10:01 25.09.1765
22 Tiểu tuyết 240° 22.11.1765 06:44 10.10.1765
23 11 (Tý) Đại tuyết 255° 07.12.1765 01:40 25.10.1765
24 Đông chí 270° 21.12.1765 19:12 10.11.1765

Ngày và thời điểm của các tiêt khí trong năm 1765

Ví dụ: ngày Lập Xuân là ngày 4 hoặc mùng 5 tháng 2 dương lịch. Khi đó, mặt trời nằm ở vị trí 315 độ trên mặt phẳng không gian của trái đất mà ta quan sát được. Sau ngày Lập Xuân, kéo dài đến ngày 19 hoặc 20 tháng 2. Khi ấy mặt trời đã chuyển sang vị trí 330 độ, có nghĩa là đã kết thúc tiết Lập Xuân bắt đầu bước vào tiết Vũ Thuỷ.

Có một điều thú vị rằng, hầu hết học giả tại Việt Nam đều cho rằng “tiết” và “khí” là 2 phần riêng biệt. Chúng luôn phiên đan xen lẫn nhau, cứ một “tiết” (trung khí) là lại tới một “khí” (tiết khí), bắt đầu từ tiết lập xuân. Tuy nhiên, để cho dễ hiểu và ứng dụng thì ngày nay chúng ta vẫn thường gọi chung là tiết khí, hoặc ngắn gọn là tiết.